Η εγκεφαλική παράλυση δεν είναι μία ταξινόμηση παθήσεων αλλά ένας γενικός όρος (όρος ομπρέλα) που περιλαμβάνει ποικίλα συμπτώματα

και με βάση την Cerebral Palsy Alliance το 2023 φαίνεται ότι 1,2% παιδιών κάτω των 5 εμφανίζουν ΕΠ. Αποτελεί μια ομάδα μόνιμων, αλλά όχι αμετάβλητων διαταραχών της κίνησης ή/και της στάσης και της κινητικής λειτουργίας, οι οποίες οφείλονται σε μία μη προοδευτική βλάβη ή ανωμαλία στον αναπτυσσόμενο εμβρυϊκό ή βρεφικό εγκέφαλο. Οι κινητικές διαταραχές που αποτελούν τα βασικά συμπτώματα συνοδεύονται συχνά από διαταραχές της αίσθησης, της αντίληψης, γνωστικές, επικοινωνιακές, συμπεριφορικές διαταραχές, επιληψία και δευτερογενείς μυοσκελετικές διαταραχές. Αιτιολογικοί παράγοντες βρίσκονται προγεννητικά, περιγεννητικά και μεταγεννητικά.

Προ της συλλήψεως παράγοντες κινδύνου είναι οι γενετικές μεταλλάξεις εφόσον 1 στις 4 περιπτώσεις ΕΠ οφείλονται πλέον σε αυτές καθώς και η ηλικία και υγεία της μητέρας. Επιπλέον έρευνες από Νορβηγία υπενθυμίζουν ότι οι θεραπείες για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή συνδυάζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ΕΠ σε σχέση με τη φυσιολογική κύηση, όσον αφορά πολλαπλές κυήσεις και πρόωρους τοκετούς. Τέλος, η λοίμωξη του εμβρύου από κυτταρομεγαλοϊό (CMV)  αποτελεί την πιο συχνή λοίμωξη στην εποχή μας (συχνά υποδιαγιγνώσκεται) και η ΕΠ που οφείλεται σε αυτήν είναι σοβαρή με πολλά συνοδά προβλήματα.

Οι περιγεννητικοί παράγοντες κινδύνου αφορούν κυρίως την προωρότητα και την υπολειμματική εμβρυϊκή ανάπτυξη που είναι το τελικό μονοπάτι δυσλειτουργίας του πλακούντα, της υπολειμματικής διατροφής του εμβρύου και της προωρότητας. Η προωρότητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση ΕΠ και νευροαναπτυξιακών διαταραχών που τη συνοδεύουν (συμβολή πολλών παραγόντων).

Τέλος, οι μεταγεννητικοί παράγοντες συνδέονται με μια μη προϊούσα εγκεφαλική βλάβη που συμβαίνει μετά τον 1^ο μήνα και πριν τα 2 έτη ζωής και δεν σχετίζεται με προ- και περιγεννητικά αίτια. Συνήθη αίτια που οδηγούν σε ΕΠ είναι το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, μια τραυματική εγκεφαλική βλάβη, μία λοίμωξη του ΚΝΣ, ο πυρηνικός ίκτερος και μεταβολικά ή γενετικά αίτια.

Τύποι Ε.Π.

1. Σπαστική (ο πιο κοινός τύπος, η βλάβη εντοπίζεται στο πυραμιδικό σύστημα). Χαρακτηριστικό της είναι η υπερτονία και η σπαστικότητα. Ταξινομείται με βάση την κατανομή προσβολής των άκρων σε:

• Τετραπληγία (και τα τέσσερα άκρα)
• Διπληγία (τα κάτω άκρα, συχνά επηρεάζονται και τα άνω άκρα σε μικρότερο βαθμό)
• Ημιπληγία (το ήμισυ του σώματος)

2. Δυσκινητική (η βλάβη εντοπίζεται στα βασικά γάγγλια-εξωπυραμιδικό σύστημα).

• Δυστονία: Ακούσιες συσπαστικές στροφικές κινήσεις, που αρχικά μπορούν να συμβαίνουν κατά τη διάρκεια εκούσιων κινήσεων. Είναι συχνά επαναλαμβανόμενες και οδηγούν σε ανώμαλες και παράδοξες κινήσεις.
• Αθέτωση: Αποτελεί βραδεία, κοπιώδη, συνεχιζόμενη σειρά ακούσιων κινήσεων στα περιφερικά τμήματα των μελών. Αν η αθέτωση εξελιχθεί σε πιο ταχεία μορφή, μπορεί να αναμιχθεί με τη χορεία (χορειοαθέτωση). Χορεία: χαρακτηρίζεται από μία ανώμαλη ακούσια κίνηση, συνήθως περιφερικής εντόπισης, σύντομη, άρρυθμη, απότομη και ακανόνιστη που φαίνεται να κυλά από το ένα τμήμα του σώματος στο άλλο.
• Χορειοαθέτωση.

3. Αταξική (η βλάβη εντοπίζεται στη παρεγκεφαλίδα): Διαταραχές μυϊκής συνέργειας, ισορροπίας, ομιλίας, κατάποσης, τρόμος και δυσμετρία. 

4. Μικτή (με πιο κοινή εμφάνιση την σπαστική-δυσκινητική μορφή).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Centers for Disease Control and Prevention, 2025

Cerebral Palsy Alliance 2023

H. Royden Jones (2010) Παθολογία Νευρικό Σύστημα, Ελληνική Έκδοση, Μεταφρασμένο από τον Σπέγγο Κ., Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας, Εκδόσεις Broken Hill Publishers LTD.

Malgorzata Sadowska, Beata Sarecka- Hujar, Ilona Kopyta, Cerebral Palsy: Current Opinions on Definition, Epidemiology, Risk Factors, Classification and Treatment Options, 2020

Περιλήψεις των ομιλιών από το Διεθνές Συνέδριο Πρόληψης της Εγκεφαλικής Παράλυσης των ομιλητών: Πάγκαλος Κωνσταντίνος, Sandra Hollung, Βάνα Παπαευαγγέλου, Δασκαλάκης Γεώργιος, Μπούζα Ελένη, Arnaud Catherine και Ζαφειρίου Δημήτρης.